Κυπριακό

Αν μιλούσαμε σε καιρούς ειρηνικούς για τ΄όραμά μας, θα επικεντρώναμε την αναφορά μας στη διαβίωση των πολιτών σε συνθήκες βιώσιμης ανάπτυξης και με διαχείριση ενιαίου του κυπριακού οικοσυστήματος. Θα υπογραμμίζαμε την ανάγκη για συνολική διαχείριση των υδάτινων, των ενεργειακών και άλλων φυσικών πόρων, των απορριμμάτων και των τοξικών κι επικίνδυνων αποβλήτων, για την αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας του νησιού στο σύνολό του για τουριστική ανάπτυξη, για την αποκέντρωση της ανάπτυξης και τη στήριξη της υπαίθρου, το κυκλοφοριακό και άλλα. Στα τριανταδύο χρόνια της κατοχής και με τον κίνδυνο παγίωσης των συνεπειών της, όλα αυτά τα αυτονόητα για ένα μικρό νησιωτικό χώρο, αναδεικνύονται σε προτεραιότητες κι αποτελούν μερικά μόνον στοιχεία που επιβεβαιώνουν την ανάγκη για ενοποίηση του κυπριακού χώρου, της κοινωνίας και των ανθρώπων.

η Κυβέρνηση και μεγάλο μέρος της πολιτικής ηγεσίας, προσπαθούν να ερμηνεύσουν την ψήφο μας στο δημοψήφισμα, υποστηρίζοντας πως, δήθεν, δεν αμφισβήτησαμε τη φιλοσοφία του Σχεδίου. Κι όμως, αυτή ακριβώς αμφισβητήσαμε γιατί ήτανε χωριστική. Αν τα πράγματα δεν διαφοροποιηθούν, δεν θα δικαιολογείται έκπληκη αν και το επόμενο σχέδιο προβλέπει την ίδια χωριστική συνταγή...

παρακολουθούμε μια σταδιακή διολίσθηση στόχων κι εννοιών:

q Η ημικατεχόμενη Κύπρος αναφέρεται σαν μοιρασμένη, το ίδιο και η πρωτεύουσά της.

q Οι περιοχές κοντά σ΄αυτή ονομάζονται ακριτικές

q Το αδιέξοδο του μακρύδρομου αναφέρεται σαν τέρμα της οδού Λήδρας

q Η κατεχόμενη Κύπρος εμφανίζεται σαν “βόρεια”, παραγνωρίζοντας πως ο όρος δεν έχει σχέση με τη γεωγραφία αλλά μόνο με την κατοχή

q Οχι ανεξάρτητα από τα προηγούμενα, τα αποτελέσματα της εισβολής αναφέρονται ως τετελεσμένα και

q Η απελευθέρωση, λέξη υπό απαγόρευση, αντικαταστάθηκε από την επανένωση.

το προσφυγικό πρόβλημα μετατράπηκε στο πολιτικό λεξιλόγιο σε περιουσιακό, με σαφή υπόμνηση και παραπομπή σε αποζημιώσεις. Αν όμως οι πολίτες δεν είναι διατεθειμένοι να ξεπουλήσουν την περιουσία τους, πώς μπορεί να επιβληθεί μια διζωνική που αναπόφευκτα θα επηρέαζε τόσο στις περιουσίες όσο και στα συναρτώμενα δικαιώματα των πολιτών; Από τις πολλές αποκλίσεις από το Κεκτημένο που προνούσε το Σχέδιο Ανάν, εκείνη της περιουσίας θα΄ταν ουσιαστικά μόνιμη! Η υποτιθέμενη ελευθερία απόκτησης περιουσίας στα 15 ή τα 19 χρόνια, μόνο το Κεφάλαιο μπορούσε να ενδιαφέρει κι αυτό δεν έχει σχέση με τα δικαιώματα των πολιτών που θα΄χαν στο μεταξύ υποχρεωτικά αποζημιωθεί. Το θέμα άλλωστε δεν είναι οικονομικό. Η επαφή των ανθρώπων με τον τόπο τους, βασικό οικολογικό στοιχείο, είναι το μόνο, το τελευταίο εργαλείο για την ενοποίηση της κοινωνίας, ενάντια στο διαχωρισμό και τη διχοτόμησή της. Η συνεχιζόμενη καταλήστευση των περιουσιών των προσφύγων απεικονίζει μια μεθοδευμένη προσπάθεια της Αγκυρας και του κατοχικού καθεστώτος να δημιουργήσει νέα δεδομένα αξιοποιώντας τα κατάλοιπα της φιλοσοφίας Ανάν.

Στις συναντήσεις των Κυπριακών Κομμάτων στο Λήδρα Πάλας...

το Κίνημα Οικολόγων συμμετέχει πολύ ενεργά, μαζί και με ένα εκπρόσωπο της Νεολαίας. Αυτό συμβολίζει την εμπλοκή της νέας γενιάς σε ό,τι αφορά περισσότερο το δικό της μέλλον. Η εμπειρία συνολικά δεν μας δίνει πολλή αισιοδοξία, σημειώνουμε όμως πως μερικές εισηγήσεις μας υποστηρίχτηκαν κι από άλλα Κυπριακά Κόμματα. Προσέχτε αυτό τον όρο, “Κυπριακά Κόμματα”! Αρκετές φορές προσπαθήσαμε να τον εισάξουμε αντί του γνωστού “Ε/Κ και Τ/Κ Κόμματα”. Προκαλεί θλίψη πως αυτός ο συμβολισμός βρήκε μικρή μόνο αποδοχή. Τελικά, προσβλέπουμε στην ενοποιητική λειτουργία φορέων, συνδικάτων, κομμάτων; Πώς αλλοιώς θα αμφισβητήσουμε στην πράξη το ρατσιστικό “Ε/Κ ψηφίζει Ε/Κ και Τ/Κ ψηφίζει Τ/Κ”;

Τα δυόμισυ χρόνια από το ελεγχόμενο άνοιγμα...

του κατοχικού οδοφράγματος χρήζουν αξιολόγησης. Από τη μια διαπιστώνουμε ότι η επαφή των Κυπρίων πολιτών, αφού πέρασε από την αμηχανία στην ανοχή κι ύστερα στην αποδοχή και τη διάθεση συνεργασίας, ευτυχώς δεν συνοδεύτηκε από οποιοδήποτε αρνητικό περιστατικό. Ταυτόχρονα όμως σημειώνεται μια σταδιακή εξοικείωση με μια νέα κατάσταση που δημιουργεί υποσυνείδητα την ψευδαίσθηση μιας κάποιας λύσης. Ταυτόχρονα, με τη μείωση των οικονομικών και άλλων πιέσεων, οι Τουρκοκύπριοι δείχνουν ικανοποιημένοι με την τωρινή κατάσταση, με τους περιορισμούς αλλά και τις πολλές της δυνατότητες. Το καθεστώς στα κατεχόμενα θέλει να διατηρήσει όσα ”κατοχικώ δικαίω” έχει κληρονομήσει από το Ντεκτάς. Aυτό ξενίζει μόνο εκείνους που είχαν την ψευδαίθηση ότι μπορούν να υπάρξουν σημαντικές εξελίξεις μακρυά από τον έλεγχο της Αγκυρας.

Η προωθούμενη χρηματοδότηση των Τουρκοκυπρίων

την οποία η ηγεσία τους επιμένει να συνδέει με το απευθείας εμπόριο, εμπεριέχει κι άλλους κινδύνους. Μπορεί πολλοί να θεωρούν ότι συμφέρει να ανέβει το βιοτικό επίπεδο των Τουρκοκυπρίων, όμως ο κίνδυνος μονιμοποίησης μιας τέτοιας πρακτικής με ανάδειξη μιας πολιτικής οντότητας στα κατεχόμενα είναι ορατός.

είναι φανερή η απουσία φαντασίας κι οράματος από πλευράς πολιτικής ηγεσίας. Θα ‘ταν πολύ λογικό κι ιδιαίτερα χρήσιμο, αν μερικά βασικά έντυπα για την πληροφόρηση των καταναλωτών και άλλες συναφείς οδηγίες ήταν διαθέσιμα, στην τουρκική γλώσσα, σε διάφορα κεντρικά σημεία (οδοφράγματα, υπεραγορές και αλλού) για θέματα τροφίμων και υγείας, καταναλωτών, υποχρεώσεων των οδηγών κ.α. Κρίνονται θετικά ορισμένα μέτρα της Κυβέρνησης για προσέλευση Τουρκοκυπρίων φοιτητών στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, θέματα νεολαίας και αθλητισμού κ.λπ. που σημειώνουμε πως συμπίπτουν με μέρος προτάσεων του Κινήματος, μπορούν όμως να γίνουν πολύ περισσότερα πρακτικά βήματα.

Το περιεχόμενο του Κανονισμού για την Πράσινη Γραμμή...

εμπεριέχει μια σοβαρή παραβίαση του ευρωπαϊκού κεκτημένου: Tα προϊόντα, από τις κατεχόμενες περιοχές (αγνώστου προελεύσεως), δεν ελέγχονται για την ποιοτική τους επάρκεια και την υγιεινή. Παράλληλα, λόγω του τρόπου παραγωγής και της απουσίας τεκμηρίωσης για την ποιότητα, εισάγουν ένα αθέμιτο ανταγωνισμό προς τα ευρωπαϊκά προϊόντα. Ουσιαστικά η Κυβέρνηση θα ΄πρεπε να προτείνει την αξιοποίηση, με τρόπο ενοποιητικό, των μηχανισμών ελέγχου των προϊόντων που η ίδια έχει εγκαθιδρύσει και θεωρούνται αξιόπιστοι από την Ευρωπαϊκή Ενωση.

Δυο λόγια για την ενοποίηση της οικονομίας...

Τους τελευταίους δυο μήνες έχει αρχίσει, δειλά-δειλά, ένας κοινωνικός διάλογος για τo όραμα και τη στρατηγική της ανάπτυξης για τα έτη 2007-2013. Η λήξη της περιόδου αυτής συμπίπτει με την πρώτη ευρωπαϊκή μας δεκαετία. Αυτονόητα εισάγεται η ανάγκη για μια περισσότερο συγκροτημένη προσέγγιση με αναζήτηση συναινετικών προσεγγίσεων. Το όραμα, όπως περιέχεται στα εισηγητικά κείμενα, περιέχει στόχους που σηματοδοτούν μια θετική προοπτική. Αναφέρονται χαρακτηριστικά η βιώσιμη ανάπτυξη, ο ανθρωποκεντρικός χαρακτήρας της ανάπτυξης, η ποιότητα ζωής, το περιβάλλον, η ανταγωνιστικότητα, η ενσωμάτωση στην εσωτερική αγορά, η λειτουργία της Κύπρου ως γέφυρας της Ευρώπης με τη Μ. Ανατολή και τη Β. Αφρική, η ενίσχυση των υποδομών κ.α. Από το όραμα, όμως, απουσιάζει πλήρως η αναφορά στο στόχο της ενοποίησης του νησιού. Ακόμα κι αν αυτό τοποθετείται σε άγνωστο χρόνο, δεν παύει να αποτελεί καθοδηγητικό στοιχείο για προώθηση συγκεκριμένης στρατηγικής. Υπάρχουν πλείστες αναπτυξιακές πτυχές που είναι άμεσα συνδεδεμένες με το θέμα: Περιβάλλον, δημόσια υγεία, εκπαίδευση προσωπικού, διασφάλιση ποιότητας, ανταγωνιστικότητα, ενοποίηση της κοινωνίας και της οικονομίας, εφαρμογή του Κεκτημένου σε ολόκληρη την ελεύθερη κι ενωμένη Κύπρο. Είναι δυνατόν να μην αναμένονται εξελίξεις, αν πρόκειται να υπάρξουν, μέσα σ΄αυτά τα επόμενα οχτώ χρόνια; Και δεν θα πρέπει να εργαστούμε, όπως και όσο μπορούμε, για να τις διαμορφώσουμε; Είναι δυνατόν να θεωρούμε ότι οι όποιες αυτές εξελίξεις θα έρθουν από μόνες τους και να΄ναι και αποδεκτές; Μήπως, τελικά, η προσήλωση σε άνευ περιεχομένου όρους περί διζωνισμού μάς καθηλώνει στον επικίνδυνο συλλογισμό ότι, ακόμα κι η λύση θα μοιάζει, περίπου, με τη σημερινή κατάσταση;

Υπάρχει η ανάγκη για ενοποιητικές δράσεις...

και λειτουργίες μέσα από την Κυπριακή Δημοκρατία για προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης και της ουσιαστικής ενοποίησης της κοινωνίας και της οικονομίας. Η Κυπριακή Δημοκρατία θα πρέπει να αξιοποιηθεί πληρέστερα και περισσότερο σύνθετα μέσα κι από την ευρωπαϊκή της ταυτότητα. Η απόρριψη ενός χωριστικού σχεδίου. Από μόνη της, δεν αποτρέπει τον κίνδυνο της κατάληξης, μεταγενέστερα, στο ίδιο ανεπιθύμητο αποτέλεσμα.

Αγαπητοί Φίλοι,

Οφείλουμε μέσα από τη δράση μας να κρατήσουμε ζωντανό το όραμα για μια ενιαία κοινωνία ελεύθερων κι ενεργών πολιτών!

Συντονιστής Επιτροπής Κυπριακού και Διακοινοτικής Συνεργασίας