|
|
Κρίση Αξιών |
| ||||
|
|
Η κρίση αξιών στην Κύπρο και η θέση του Κινήματος Οικολόγων-Περιβαλλοντιστών
Κ.Παπασταύρος
Αμαρτωλά κεκτημένα των συνδικάτων, απατηλά όνειρα εκμετάλλευσης του κάθε λόφου και πεδιάδας, εκμετάλλευσης του ξένου εργατικού δυναμικού, αλλά και των ιδίων των νέων μας, αναξιοκρατία και ρουφιανιλίκι, κίβδηλες ελπίδες που ζυμώνονται στους κομματικούς μηχανισμούς, υποσχέσεις με ή χωρίς αντίκρισμα, ένας καλοστημένος τζόγος, είναι τελικά όλος ο άξονας που κινείται η ζωή μας. Ως αππωμένοι αρχοντοχωριάτες, όλοι οι Κύπριοι εν χορώ μιλάμε μόνο για λεφτά και οδεύουμε προς το ζυμωτήρι της Ευρώπης χωρίς να μεταφέρουμε το δικό μας πολιτιστικό αποτύπωμα. Εργολάβοι ανάπτυξης γης, ξενοδόχοι, εισαγωγείς αυτοκινήτων, έμποροι καταναλωτικών αγαθών, καμιά δράκα νεοφωστήρες που ξεπήδησαν λόγω χρηματιστηρίου ή κομματικών ανακατατάξεων, το συνδικάτο των γενικών διευθυντών των υπουργείων σαν μια άλλη μαφία της δεκαετίας του ΄30 και λαϊκίζοντες πολιτικοί, είναι αδιαμφισβήτητα, οι κυβερνήτες του τόπου μας. Οι εκάστοτε κυβερνήσεις από τα πρώτα χρόνια της ανεξαρτησίας δεν κάνουν τίποτα άλλο από το να εξυπηρετούν αυτήν την κάστα των ανθρώπων! Ιδιαίτερα, μετά το ’74, αυτή η κατάσταση έχει εξελιχθεί σε γάγγραινα που κατατρώγει τον τόπο, όπως το σαράκι το ξύλο. Είναι, δεν είναι, καμιά διακοσαριά οικογένειες. Αυτή η μικρή σχετικά ομάδα ανθρώπων παρουσιάζεται τώρα να έχει τα ηνία της καθημερινής ζωής, να ρυθμίζει τα πάντα, να αρπάζει με ληστρικό τρόπο το μέλλον, να κλέβει τις ελπίδες και τα όνειρα των μελλοντικών γενιών, να αποσυντονίζει και απορυθμίζει κάθε προγραμματισμένη κρατική ενέργεια για επίλυση προβλημάτων με ερείσματα και επιχειρήματα που απλώς εξυπηρετούν στενά οικονομικά συμφέροντα και του προσωπικού οφέλους. Μάταια αναμένεται η αλλαγή και η επικράτηση ενός οράματος στην κοινωνία. Μάταια αναμένεται, ιδιαίτερα από τη νέα γενιά, η αμφισβήτηση του κατεστημένου, η άρθρωση στιβαρού λόγου που να βασίζεται σε αξίες και προοπτική. Σκληρή η πραγματικότητα και για τον πνευματικό μας κόσμο που η κατάθεσή του στα καθημερινά δρώμενα θα μπορούσε να είναι πιο ολοκληρωμένη, πιο δυναμική, πιο καθοριστική για το μέλλον του τόπου και όχι να αφεθεί ο πρώτος ρόλος στο πολιτικοοικονομικό κατεστημένο και στην κουτσομπολίστικη επικαιρότητα. Χωρίς αμφιβολία τελικά, οι ενεργοί πολίτες είναι η μόνη δύναμη που θα μπορούσε να κάνει τη διαφορά μέσα σ’ αυτή τη σαβούρα που μας περιβάλλει. Μεταξύ αυτών, και οι οικολόγοι-περιβαλλοντιστές. Καταντήσαμε να χρησιμοποιούμε ως «πρώτη ύλη» για την πρόοδό μας το φυσικό μας περιβάλλον σε ρυθμούς ανεξέλεγκτους και, ερμηνεύσαμε λάθος τις συνταγές περί βιώσιμης ανάπτυξης την οποία θεωρήσαμε μόνο ως οικονομική παράμετρο και όχι ως αλληλένδετο στοιχείο με την κοινωνική συνοχή και το σεβασμό στο φυσικό και ανθρωποποίητο περιβάλλον του τόπου. Δυστυχώς, με το επιχείρημα της οικονομικής ανάπτυξης, έχει επιχειρηθεί χωρίς κανένα ενδοιασμό η κοινωνική αλλοτρίωση, το ξεπούλημα της γης από ντόπιους σε ξένους, παράλληλα με την μετατροπή του ντόπιου στοιχείου σε δουλοπάροικου. Ο τύπος αυτής της ανάπτυξης που προωθείται στερείται προοπτικής. Αυτή λοιπόν η τριπλή έννοια της ανάπτυξης (οικονομία, κοινωνία, περιβάλλον) δυστυχώς δεν στέριωσε στα μυαλά των ηγετών μας. Αντίθετα, η μεγιστοποίηση του προσωπικού οφέλους και η άκρατη καταναλωτική μανία έχουν αναχθεί στον τόπο μας ως υπέρτατη «αξία». Και δυστυχώς, ο στρεβλός αυτός τύπος ανάπτυξης έχει ξεφύγει εδώ και καιρό από τους εκμεταλλευτές της γης και τους εργολάβους και έχει επεκταθεί στο μυαλό και στην πράξη στον κάθε πολίτη, στον κάθε κομματικό σχηματισμό και στην κάθε τοπική Αρχή, στον κάθε οργανωμένο φορέα, στον καθένα μας, με επικέντρωση μόνο στο χρήμα και την ύλη και ελάχιστα το πνεύμα. Καυτό προβάλλει το ερώτημα για το τι θα συνεισφέρει η Κύπρος στο Ευρωπαϊκό γίγνεσθαι, έστω αυτό το μικρό ή μεγάλο κομμάτι ευθύνης που της αναλογεί. Στα σίγουρα, το ατού μας δεν είναι ούτε η βιομηχανία, ούτε ο γεωργία ή ο τουρισμός, αλλά τη μερίδα μάλλον την κλέβει ο τομέας του πολιτισμού και της παιδείας, που εκτός από το ιστορικό μας κομμάτι, η σύγχρονη Κύπρος μάλλον παίρνει απροβίβαστο. Τεράστια παραμένει εδώ η ευθύνη του κράτους, συμπεριλαμβανομένων βέβαια και των τηλεοπτικών Μέσων για την επικράτηση του σκυλάδικου και της υποκουλτούρας στην καθημερινή μας επικαιρότητα. Με αυτά τα δεδομένα λοιπόν, σίγουρα δεν είναι αξίες η ανάπτυξη μιας ντουζίνας γηπέδων γκολφ με την πρόφαση της αναζήτησης του ποιοτικού τουρισμού, δεν είναι το κτίσιμο κάθε σπιθαμής γης, δεν είναι η ληστρική εκμετάλλευση των φυσικών και ανθρώπινων πόρων μας. Αξίες δεν είναι η εξάρτηση της οικονομικής μας βιωσιμότητας από το ξένο εργατικό δυναμικό, όπως δεν είναι και η κυριαρχία του αυτοκινήτου στη ζωή μας. Αξίες δεν είναι η ανάπτυξη δεκάδων καζίνο ή μαρίνων υπό το πρόσχημα του εμπλουτισμού του τουριστικού προϊόντος. Και βέβαια, αξίες δεν είναι η παρατηρούμενη εγκατάλειψη της ορεινής Κύπρου στο έλεος του χρόνου. Αξίες δεν είναι η στέρηση από τη νέα γενιά της βασικής υποδομής για κοινωνική και επιστημονική καταξίωση, αξίες δεν είναι η επιβράβευση της μετριότητας, της αναξιοκρατίας, του νταβαζή, του εμπόρου των ναρκωτικών και του ρουφιάνου. Δεν πρόκειται για αξίες η καπήλευση της παράδοσης για κερδοσκοπία ή ακόμη, η εμπορική εκμετάλλευση στοιχείων καθαγιασμένων από τους αγνούς ανθρώπους της ορεινής Κύπρου. Και, σίγουρα, αξίες δεν είναι η ληστρική εκμετάλλευση και εμπορία ανθρώπων και αγαθών, ιδιαίτερα της ταυτότητας και της φυσιογνωμίας του τόπου μας και η μετατροπή της Κύπρου σε ένα απέραντο καρακιτσαριό. Αντίθετα, αξίες είναι σίγουρα, μεταξύ άλλων, η αγωνία για τον τόπο σου, η ενεργή συμμετοχή στα κοινά, είναι όμως και η αμφισβήτηση του κατεστημένου, είναι ο αγώνας ενάντια στη διανοητική οκνηρία των κρατούντων, ενάντια στην υποκουλτούρα των τηλεοπτικών μέσων. Αξίες είναι η στήριξη των ορεινών κατοίκων, η προστασία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς με όποια μορφή κι αν αυτή παρουσιάζεται στους απλούς κατοίκους της υπαίθρου, είναι το μεράκι του μάστορα να φτιάξει τέλεια τη δουλειά του, όπως επίσης και ο επαγγελματισμός που επιδεικνύει ο κάθε εργαζόμενος να εκτελέσει τη δουλειά του- όποια κι αν είναι αυτή- με τον καλύτερα δυνατό τρόπο. Αξίες είναι τα πανανθρώπινα μηνύματα, όπως η ελευθερία, η ειρήνη, η δικαιοσύνη, αλλά και το δικαίωμα των λαών να αποφασίσουν για την τύχη τους. Είναι το διώξιμο όλων των στρατών και ξένων δυνάμεων και η κοινή συνύπαρξη σε μια πολυπολιτισμική κοινωνία. Αξίες είναι η απαξίωση στο ξεπούλημα της γης, αλλά και η άρνηση στις πολυεθνικές φίρμες των ταχυφαγείων. Αξίες είναι ο σεβασμός στο μόχθο του εργαζόμενου και η ορθολογική αμοιβή του, είναι ο αντιρατσισμός και η επίδειξη κατανόησης και σεβασμού στην διαφορετικότητα. Αξίες είναι η πίστη προς το ενιαίο (πολιτικό, πολιτιστικό, κοινωνικό και οικολογικό) του Κυπριακού οικοσυστήματος. Αξίες είναι η υιοθέτηση ενός ολοκληρωμένου συστήματος περιβαλλοντικής διαχείρισης για την λυσιτελή επίλυση των προβλημάτων που άπτονται του περιβάλλοντος και της ποιότητας ζωής. Είναι γεγονός ότι το πείραμα της Ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης προσεγγίζεται από μερικούς ως οικονομική ευκαιρία, με τα όποια θετικά ή αρνητικά μπορούν να της αποδοθούν. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι δομές της αποτελούν περισσότερο μια οικονομική πρόκληση με την μορφή της ελεύθερης διακίνησης αγαθών, πολιτών κ.ά. Αυτό λοιπόν το χωνευτήρι της Ευρώπης μπορεί να βοηθήσει στην ανάδειξη ή στην σύνθλιψη οικονομιών. Μπορεί, παράλληλα όμως να ομογενοποιήσει συμπεριφορές ή να αναδείξει πολιτισμικά δρώμενα. Μπορεί να προβάλει το άνοστο και το κιτς ή αντίθετα, να προβληθεί το ωραίο και το γνήσιο. Μπορεί να καταξιωθεί ένα σύστημα αγωγής των πολιτών ή να βουλιάξει στην υποκουλτούρα. Είτε το θέλουμε λοιπόν να το παραδεχτούμε, είτε όχι, η πρόκληση είναι εκεί και μας περιμένει, σήμερα. Η Κυπριακή πολιτεία, αξίζει επιτέλους να προβληματιστεί για το κομμάτι που τις αναλογεί στην καταξίωσή της στην Ευρώπη, αλλά παράλληλα και την ευθύνη που έχει για να έχει ένα υπερήφανο λαό που, ανεξάρτητα από την εργασία του καθενός, να καταξιώνεται η προσφορά του, χωρίς κοινωνικές αγκυλώσεις και οργανωτικές ή διοικητικές αδυναμίες. Αυτήν την περηφάνεια, αυτήν την ευθύνη, αυτήν την αξιοπρέπεια καλούνται να υπηρετήσουν οι ενεργοί πολίτες με μπροστάρηδες τους οικολόγους – περιβαλλοντιστές, που δεν αρνούνται ότι είναι μέρος του σημερινού προβλήματος, αλλά ταυτόχρονα όμως, χρεώνονται να είναι μέρος της λύσης. Είναι βέβαια παρακινδυνευμένο να ισχυριστεί κάποιος ότι κάτι τέτοιο είναι εύκολη υπόθεση ή ότι, ιδιαίτερα, οι πολιτικοί μας ταγοί και γενικά το πολιτικοοικονομικό κατεστημένο μας, έχει διάθεση να δεχθεί τέτοιες αλλαγές. Εδώ όμως είναι και η ουσιαστική πρόκληση. Διότι, η απουσία θεσμών και καταξιωμένων φορέων από τη μια, και η πολιτική υστεροβουλία από την άλλη, κατατρώει, κατά την άποψή μας, τις κοινωνικές, οικολογικές και οικονομικές ισορροπίες του τόπου και οδηγεί σε αχρείαστη αντιπαράθεση και κοινωνική μιζέρια. Χάνεται η αυτοπεποίθηση, η εμπιστοσύνη, ο σεβασμός, το φιλότιμο, η πίστη στο μέλλον. Μπροστά στα όσα λοιπόν, θετικά και αρνητικά βλέπει ο καθένας μπροστά του στην καθημερινή του ζωή, θα ήταν μοιραίο να δηλώνεται από τους πολίτες απουσία αν μη τι άλλο, στη συμμετοχή στον προβληματισμό. Χωρίς φανφάρες και υπέρμετρες φωνές, καλούνται οι ενεργοί πολίτες να δώσουν το παρόν τους για να στηθούν καταξιωμένοι στη συνείδηση των πολιτών θεσμικοί μηχανισμοί και φορείς, για να επικρατήσει η αξιοκρατία και το δίκαιο για να επικρατήσει η τεκμηρίωση θέσεων και όχι ο βαρβαρισμός και λαϊκισμός, για να ακολουθηθεί ένα μοντέλο βιώσιμης ανάπτυξης που θα σέβεται τον άνθρωπο, το περιβάλλον και το δικαίωμα των επόμενων γενιών να ζήσουν σε ένα λειτουργικό και υγιεινό περιβάλλον. Για να νιώσει υπερήφανος ο νέος, ο επαγγελματίας, ο τεχνίτης, ο διευθυντής και ο υπάλληλος. Για να ριζώσουν οι αξίες στον τόπο μας.
|
|
|
